Choose “Save as PDF” as the destination to download this doc.

Back to the doc
شرکت پردازش افزار دانا

راهنمای جامع مستند سازی زیرساخت فناوری اطلاعات

مدیریت زیرساخت فناوری اطلاعات  ·  https://www.dana-corp.com/kb/it-infrastructure-management/it-infrastructure-documantation/

مستندسازی زیرساخت فناوری اطلاعات (IT) امری حیاتی برای مدیریت، پیگیری و بهبود مستمر سیستم‌های پیچیده فناوری اطلاعات است. در اینجا یک راهنمای جامع درباره شیوه‌ها، اصول، قواعد، و ابزارهای مختلف مستندسازی زیرساخت فناوری اطلاعات به همراه مثال‌های متعدد ارائه شده است.

. شیوه‌ها و اصول مستندسازی زیرساخت فناوری اطلاعات

۱.۱. شناخت اجزا

۱.۲. اصول اصلی مستندسازی

۲. قواعد مستندسازی زیرساخت فناوری اطلاعات

۲.۱. ساختار مستندات

۲.۲. استانداردهای مستندسازی

۳. ابزارهای مستندسازی زیرساخت فناوری اطلاعات

۳.۱. ابزارهای مدیریت و ذخیره‌سازی مستندات

۳.۲. ابزارهای ترسیم و طراحی

۳.۳. ابزارهای مدیریت پیکربندی

Chef: ابزاری برای مدیریت زیرساخت و پیکربندی که به کاربران اجازه می‌دهد پیکربندی‌های سرورها را به‌طور خودکار اعمال و نگهداری کنند.

Ansible: ابزاری برای مدیریت و اتوماسیون پیکربندی‌ها که به کاربران اجازه می‌دهد به‌طور خودکار پیکربندی‌های سرورها را اعمال و مدیریت کنند.

Puppet: ابزاری برای مدیریت پیکربندی و خودکارسازی فرآیندها که به مدیران سیستم‌ها کمک می‌کند پیکربندی‌های متمرکز و هماهنگ را اعمال کنند.

. شیوه‌ها و اصول مستندسازی با اکسل

1.1. شناخت اجزا

1.2. اصول مستندسازی

2. قواعد مستندسازی زیرساخت فناوری اطلاعات با اکسل

2.1. ساختار مستندات اکسل

2.2. استفاده از قالب‌ها و فرمت‌ها

3. مثال‌های مستندسازی زیرساخت فناوری اطلاعات با اکسل

مثال 1: مستندسازی سرورهای شبکه

نام دستگاهمدلشماره سریالسیستم‌عاملپیکربندیمکانتاریخ نصبوضعیت
سرور 1HP123456Windows32GB RAMاتاق سرور 12023-01-01فعال
سرور 2Dell789101Linux64GB RAMاتاق سرور 22024-02-15غیرفعال

مثال 2: مستندسازی تجهیزات شبکه

نام دستگاهمدلشماره سریالپیکربندیمکانتاریخ نصبوضعیت
سوئیچ 1CiscoABC12348 پورتاتاق شبکه 12022-05-12فعال
روتر 1JuniperDEF45624 پورتاتاق شبکه 22023-07-20فعال

مثال 3: مستندسازی نرم‌افزارها

نام نرم‌افزارنسخهتعداد لایسنسشرکت تولیدکنندهتاریخ نصبتاریخ انقضا
Microsoft Office201950مایکروسافت2023-01-012026-01-01
Adobe PhotoshopCS620ادوبی2024-02-152027-02-15

. شیوه‌ها و اصول مستندسازی شبکه

۱.۱. شناخت اجزا و توپولوژی شبکه

۱.۲. اصول مستندسازی شبکه

۲. قواعد مستندسازی شبکه با اکسل

۲.۱. ساختار مستندات اکسل

۲.۲. استفاده از قالب‌ها و فرمت‌ها

۳. مثال‌های مستندسازی شبکه با اکسل

مثال ۱: مستندسازی سوئیچ‌ها و روترها

نام دستگاهمدلشماره سریالآدرس IPمکان نصبتاریخ نصبوضعیت
سوئیچ ۱Cisco123456192.168.1.1اتاق شبکه ۱2023-01-01فعال
روتر ۱Juniper789101192.168.1.254اتاق شبکه ۲2024-02-15فعال

مثال ۲: مستندسازی توپولوژی شبکه

نقطه اتصال ۱نقطه اتصال ۲نوع اتصالسرعتتوضیحات
سوئیچ ۱سرور ۱اترنت1Gbpsاتصال مستقیم
روتر ۱سوئیچ ۲اترنت10Gbpsاتصال از طریق فیبر نوری

مثال ۳: مستندسازی پیکربندی IP

دستگاهآدرس IPزیرشبکهگیت‌ویتوضیحات
سرور ۱192.168.1.10255.255.255.0192.168.1.1سرور پایگاه داده
کلاینت ۱192.168.1.20255.255.255.0192.168.1.1کامپیوتر کاربر نهایی

مثال ۴: مستندسازی سیاست‌های امنیتی

سیاست امنیتیتوضیحات
فایروالتمامی ترافیک ورودی غیرمجاز بلاک می‌شود
VLANجداسازی ترافیک شبکه داخلی و مهمان‌ها

مثال ۵: مستندسازی رویدادها و تغییرات

تاریخنوع تغییرتوضیحاتمسئول تغییر
2024-01-01افزودن سوئیچسوئیچ ۲ به شبکه اضافه شدعلی احمدی
2024-02-15تغییر آدرس IPآدرس IP روتر ۱ تغییر یافتمحمد رضایی

. شیوه‌ها و اصول مستندسازی مجازی‌سازی

1.1. شناخت اجزا و سیستم‌ها

1.2. اصول مستندسازی مجازی‌سازی

2. قواعد مستندسازی مجازی‌سازی با اکسل

2.1. ساختار مستندات اکسل

2.2. استفاده از قالب‌ها و فرمت‌ها

3. مثال‌های مستندسازی مجازی‌سازی با اکسل

مثال 1: مستندسازی سخت‌افزار میزبان

نام دستگاهمدلشماره سریالآدرس IPمکان نصبتاریخ نصبوضعیت
سرور میزبان ۱HP ProLiant123456192.168.1.1اتاق سرور ۱2023-01-01فعال
سرور میزبان ۲Dell PowerEdge789101192.168.1.2اتاق سرور ۲2024-02-15فعال

مثال 2: مستندسازی ماشین‌های مجازی

نام ماشین مجازیسیستم‌عاملهایپروایزرآدرس IP مجازیمنابع تخصیص‌یافتهتاریخ ایجادوضعیت
VM1WindowsVMware ESXi192.168.2.14 vCPU, 8GB RAM2023-01-10فعال
VM2LinuxMicrosoft Hyper-V192.168.2.22 vCPU, 4GB RAM2024-02-20غیرفعال

مثال 3: مستندسازی نرم‌افزارهای مجازی‌سازی

نام نرم‌افزارنسخهتعداد لایسنسشرکت تولیدکنندهتاریخ نصبتاریخ آخرین به‌روزرسانی
VMware ESXi7.010VMware2023-01-012023-12-15
Microsoft Hyper-V20195Microsoft2024-02-152024-11-10

مثال 4: مستندسازی شبکه مجازی

نقطه اتصال ۱نقطه اتصال ۲نوع اتصالسرعتتوضیحات
سوئیچ مجازی ۱ماشین مجازی ۱اترنت1Gbpsاتصال مستقیم
روتر مجازی ۱سوئیچ مجازی ۲اترنت10Gbpsاتصال از طریق فیبر نوری

مثال 5: مستندسازی سیاست‌های امنیتی مجازی

سیاست امنیتیتوضیحات
فایروال مجازیتمامی ترافیک ورودی غیرمجاز بلاک می‌شود
VLAN مجازیجداسازی ترافیک شبکه داخلی و مهمان‌ها

مثال 6: مستندسازی رویدادها و تغییرات مجازی

تاریخنوع تغییرتوضیحاتمسئول تغییر
2024-01-01افزودن ماشین مجازیVM3 ایجاد شدعلی احمدی
2024-02-15تغییر آدرس IPآدرس IP VM2 تغییر یافتمحمد رضایی

شیوه‌ها و اصول مستندسازی سیستم‌های ذخیره‌سازی و شبکه SAN

۱.۱. شناخت اجزا و سیستم‌ها

۱.۲. اصول مستندسازی ذخیره‌سازی و شبکه SAN

شیوه‌ها و اصول مستندسازی سرورها و تجهیزات پردازشی

۱.۱. شناخت اجزا و سیستم‌ها

۱.۲. اصول مستندسازی سرورها و تجهیزات پردازشی

۲. قواعد مستندسازی سرورها و تجهیزات پردازشی با اکسل

۲.۱. ساختار مستندات اکسل

۲.۲. استفاده از قالب‌ها و فرمت‌ها

۳. مثال‌های مستندسازی سرورها و تجهیزات پردازشی با اکسل

مثال ۱: مستندسازی مشخصات سخت‌افزاری سرورها

نام دستگاهمدلشماره سریالپردازندهحافظهذخیره‌سازیکارت شبکهمکان نصبتاریخ نصبوضعیت
سرور ۱HP ProLiant123456Intel Xeon E532GB DDR42TB SSD10Gbps NICاتاق سرور ۱2023-01-01فعال
سرور ۲Dell PowerEdge789101AMD EPYC64GB DDR44TB HDD1Gbps NICاتاق سرور ۲2024-02-15فعال

مثال ۲: مستندسازی پیکربندی سرورها

نام دستگاهسیستم‌عاملنرم‌افزارهای نصب شدهتنظیمات شبکهسیاست‌های امنیتیمکان نصبوضعیت
سرور ۱Windows Server 2019IIS, SQL Server192.168.1.10فایروال فعالاتاق سرور ۱فعال
سرور ۲Ubuntu Server 20.04Apache, MySQL192.168.1.11SSH فقط از IP‌های خاصاتاق سرور ۲فعال

مثال ۳: مستندسازی تجهیزات پردازشی

نام تجهیزاتمدلشماره سریالنوعمشخصاتمکان نصبوضعیت
پردازنده ۱Intel Xeon987654CPU8 هسته، 16 رشتهسرور ۱فعال
GPU ۱Nvidia Tesla654321GPU24GB GDDR6سرور ۲فعال

مثال ۴: مستندسازی نرم‌افزارهای مدیریت سرور

نام نرم‌افزارنسخهتعداد لایسنسشرکت تولیدکنندهتاریخ نصبتاریخ آخرین به‌روزرسانی
Zabbix5.450Zabbix LLC2024-01-012025-02-10
Nagios4.020Nagios Enterprises2024-02-152025-02-05

مثال ۵: مستندسازی سیاست‌های امنیتی

نام سیاستنوع سیاستتوضیحاتتاریخ اعمالمسئول اعمال
سیاست کنترل دسترسیشبکهمحدودیت دسترسی به شبکه داخلی2023-05-01علی احمدی
سیاست رمزنگاریداده‌هارمزنگاری تمامی داده‌های حساس2024-06-15محمد رضایی

مثال ۶: مستندسازی رویدادها و تغییرات

تاریخنوع تغییرتوضیحاتمسئول تغییر
2024-01-01تعویض سخت‌افزارسخت‌افزار جدید نصب شدعلی احمدی
2024-02-15به‌روزرسانی نرم‌افزارنرم‌افزار مدیریت سرور به‌روزرسانی شدمحمد رضایی

۲. قواعد مستندسازی ذخیره‌سازی و شبکه SAN با اکسل

۲.۱. ساختار مستندات اکسل

۲.۲. استفاده از قالب‌ها و فرمت‌ها

۳. مثال‌های مستندسازی ذخیره‌سازی و شبکه SAN با اکسل

مثال ۱: مستندسازی دستگاه‌های ذخیره‌سازی

نام دستگاهمدلشماره سریالظرفیت ذخیره‌سازیپیکربندی RAIDمکان نصبتاریخ نصبوضعیت
NAS ۱Synology12345610TBRAID 5اتاق سرور ۱2023-01-01فعال
SAN ۱Dell EMC789101100TBRAID 10اتاق سرور ۲2024-02-15فعال

مثال ۲: مستندسازی شبکه SAN

دستگاهنوع اتصالسرعت اتصالپورت‌هامکان نصبوضعیت
سوئیچ SAN ۱فیبر نوری16Gbps24اتاق سرور ۱فعال
کارت HBA ۱فیبر نوری8Gbps2سرور ۱فعال

مثال ۳: مستندسازی پیکربندی RAID

دستگاهنوع RAIDتعداد دیسک‌هاظرفیت کلیظرفیت قابل استفادهنوع دیسک‌هاتوضیحات
NAS ۱RAID 5510TB8TBHDDاستفاده برای داده‌های عمومی
SAN ۱RAID 1010100TB50TBSSDاستفاده برای داده‌های حساس

مثال ۴: مستندسازی سیاست‌های پشتیبان‌گیری و بازیابی

نوع پشتیبان‌گیریدوره زمانیمحل ذخیره‌سازیتاریخ آخرین پشتیبان‌گیریتاریخ بعدی پشتیبان‌گیریمسئولوضعیت
کاملماهانهدستگاه ذخیره‌سازی ۱2025-01-202025-02-20علی احمدیانجام شده
افزایشیروزانهدستگاه ذخیره‌سازی ۲2025-02-152025-02-16محمد رضاییدر انتظار

مثال ۵: مستندسازی نرم‌افزارهای مدیریت ذخیره‌سازی

نام نرم‌افزارنسخهتعداد لایسنسشرکت تولیدکنندهتاریخ نصبتاریخ آخرین به‌روزرسانی
Veeam Backup1150Veeam2024-01-012025-02-10
NetApp OnCommand9.720NetApp2024-02-152025-02-05

مثال ۶: مستندسازی رویدادها و تغییرات

تاریخنوع تغییرتوضیحاتمسئول تغییر
2024-01-01تعویض سخت‌افزارسخت‌افزار جدید نصب شدعلی احمدی
2024-02-15به‌روزرسانی نرم‌افزارنرم‌افزار ذخیره‌سازی به‌روزرسانی شدمحمد رضایی

شیوه‌ها و اصول مستندسازی نگهداری

1.1. شناخت اجزا و سیستم‌های نگهداری

1.2. اصول مستندسازی نگهداری

2. قواعد مستندسازی نگهداری با اکسل

2.1. ساختار مستندات اکسل

2.2. استفاده از قالب‌ها و فرمت‌ها

3. مثال‌های مستندسازی نگهداری با اکسل

مثال 1: مستندسازی برنامه‌های نگهداری دوره‌ای

دستگاهنوع فعالیتدوره زمانیتاریخ آخرین انجامتاریخ بعدی انجاممسئولوضعیت
سرور ۱به‌روزرسانیماهانه2025-01-202025-02-20علی احمدیانجام شده
روتر ۱بررسی امنیتهفتگی2025-02-152025-02-22محمد رضاییدر انتظار

مثال 2: مستندسازی فعالیت‌های نگهداری

تاریخدستگاهنوع فعالیتتوضیحاتمسئولوضعیت
2025-02-15سرور ۱بررسی دمای CPUدما نرمال بودعلی احمدیانجام شده
2025-02-16روتر ۱به‌روزرسانی فریمورفریمور به‌روز شدمحمد رضاییانجام شده

مثال 3: مستندسازی تجهیزات نگهداری

دستگاهمدلشماره سریالمحل نگهداریتاریخ نصبمسئولوضعیت
دستگاه ذخیره‌سازی ۱Synology123456اتاق سرور ۱2023-01-01علی احمدیفعال
سوئیچ شبکه ۱Cisco789101اتاق شبکه ۲2024-02-15محمد رضاییفعال

مثال 4: مستندسازی نرم‌افزارهای نگهداری

نام نرم‌افزارنسخهتعداد لایسنسشرکت تولیدکنندهتاریخ نصبتاریخ آخرین به‌روزرسانی
Zabbix5.450Zabbix LLC2024-01-012025-02-10
Nagios4.020Nagios Enterprises2024-02-152025-02-05

مثال 5: مستندسازی سیاست‌های نگهداری

نام سیاستنوع سیاستتوضیحاتتاریخ اعمالمسئول اعمال
سیاست نگهداری روزانهسیستمبررسی روزانه سیستم‌ها2023-05-01علی احمدی
سیاست پشتیبان‌گیریداده‌هاپشتیبان‌گیری هفتگی2024-06-15محمد رضایی

مثال 6: مستندسازی رویدادها و تغییرات نگهداری

تاریخنوع تغییرتوضیحاتمسئول تغییر
2024-01-01تعویض سخت‌افزارسخت‌افزار جدید نصب شدعلی احمدی
2024-02-15به‌روزرسانی نرم‌افزارنرم‌افزار نگهداری به‌روزرسانی شدمحمد رضایی

شیوه‌ها و اصول مستندسازی امنیت

1.1. شناخت اجزا و سیستم‌های امنیتی

1.2. اصول مستندسازی امنیت

2. قواعد مستندسازی امنیت با اکسل

2.1. ساختار مستندات اکسل

2.2. استفاده از قالب‌ها و فرمت‌ها

3. مثال‌های مستندسازی امنیت با اکسل

مثال 1: مستندسازی فایروال‌ها و سیستم‌های تشخیص نفوذ

نام دستگاهمدلشماره سریالآدرس IPسیاست‌های اعمال شدهمکان نصبتاریخ نصبوضعیت
فایروال ۱Cisco ASA123456192.168.1.1سیاست امنیتی اصلیاتاق شبکه ۱2023-01-01فعال
IDS ۱Snort789101192.168.1.2تشخیص نفوذ شبکهاتاق شبکه ۲2024-02-15فعال

مثال 2: مستندسازی پروتکل‌های امنیتی

نام پروتکلورژنکاربرددستگاه‌های استفاده‌کنندهتوضیحات
SSL/TLS1.2رمزنگاری ارتباطاتسرور وب، فایروالاستفاده در ارتباطات امن
IPsec2.0امنیت شبکهVPN، روترهااستفاده در شبکه‌های خصوصی مجازی

مثال 3: مستندسازی سیاست‌های امنیتی

نام سیاستنوع سیاستتوضیحاتتاریخ اعمالمسئول اعمال
کنترل دسترسیشبکهمحدودیت دسترسی به شبکه داخلی2023-05-01علی احمدی
رمزنگاری دادهداده‌هارمزنگاری تمام داده‌های حساس2024-06-15محمد رضایی

مثال 4: مستندسازی فرآیندهای امنیتی

نام فرآیندنوع فرآیندتوضیحاتدوره اجرامسئول اجرا
ارزیابی ریسکشبکهارزیابی ریسک‌های امنیتیماهانهتیم امنیت
تست نفوذسیستمانجام تست نفوذ برای شناسایی آسیب‌پذیری‌هاسالانهتیم امنیت

مثال 5: مستندسازی رویدادها و تغییرات امنیتی

تاریخنوع رویدادتوضیحاتمسئول رویداد
2024-01-01ارتقاء فایروالمدل جدید نصب شدعلی احمدی
2024-02-15تغییر پروتکل امنیتیIPsec به نسخه جدید بروزرسانی شدمحمد رضایی

شیوه‌ها و اصول مستندسازی پشتیبان‌گیری

۱.۱. شناخت اجزا و فرآیندها

۱.۲. اصول اصلی مستندسازی

۲. قواعد مستندسازی پشتیبان‌گیری با اکسل

۲.۱. ساختار مستندات اکسل

۲.۲. استفاده از قالب‌ها و فرمت‌ها

۳. مثال‌های مستندسازی پشتیبان‌گیری با اکسل

مثال ۱: مستندسازی سرورهای پشتیبان‌گیری

نام دستگاهمدلشماره سریالنوع پشتیبان‌گیریتاریخ و ساعتمکان ذخیره‌سازیوضعیت
سرور پشتیبان‌گیری ۱HP123456کامل2025-02-20 10:00اتاق سرور ۱موفقیت‌آمیز
سرور پشتیبان‌گیری ۲Dell789101افزایشی2025-02-20 12:00اتاق سرور ۲ناموفق

مثال ۲: مستندسازی تجهیزات پشتیبان‌گیری

نام دستگاهمدلشماره سریالنوع پشتیبان‌گیریتاریخ و ساعتمکان ذخیره‌سازیوضعیت
دستگاه ذخیره‌سازی ۱QNAPABC123تفاضلی2025-02-19 14:00اتاق ذخیره‌سازی ۱موفقیت‌آمیز
دستگاه ذخیره‌سازی ۲SynologyDEF456کامل2025-02-19 16:00اتاق ذخیره‌سازی ۲موفقیت‌آمیز

مثال ۳: مستندسازی نرم‌افزارهای پشتیبان‌گیری

نام نرم‌افزارنسخهتعداد لایسنسشرکت تولیدکنندهتاریخ نصبتاریخ آخرین به‌روزرسانی
Acronis Backup202350Acronis2024-01-012025-02-15
Veeam Backup1120Veeam2024-02-152025-02-10

مثال ۴: مستندسازی سیاست‌های پشتیبان‌گیری

نوع پشتیبان‌گیریدوره پشتیبان‌گیریمکان ذخیره‌سازیمدت زمان نگهدارینوع داده‌ها
کاملهفتگیسرور پشتیبان‌گیری ۱۳۰ روزتمامی داده‌ها
افزایشیروزانهدستگاه ذخیره‌سازی ۱۱۵ روزتغییرات روزانه
تفاضلیماهانهدستگاه ذخیره‌سازی ۲۶۰ روزتمامی داده‌ها